Beukenhout

De beuk, botansiche naam Fagus sylvatica, stamt uit de familie van de napjes-dragers  (fagaceae). Daarmee heeft de beuk verwantschap met veel andere loofbomen zoals de eik en de kastanje. De beuk is een boom die op het noordelijk halfrond veel voorkomt vooral in Europa, maar ook in West-Azië, Japan en Noord-Amerika. Er worden zo’n vijftig verschillende beuken onderscheiden, voornamelijk op basis van de plaats van groei. Afhankelijk van de omstandigheden kan de beuk 30 tot 45 meter hoog worden. De diameter kan oplopen 1,5 meter. De takkenvrije stam heeft een lengte van 9 tot 15 meter.

Het hout van de gevelde beuk geldt als niet-duurzaam en is behept met tot wel 12% krimp en vooral met kromtrekken en verdraaien. De kleur van het spinthout (gelegen onder de bast tot de kern) is geelwittig. Sommige beukentypes hebben rood kernhout. Het onbehandelde hout is vrij hard, laat zich makkelijk zagen en snijden en is na droging in de buitenlucht uitermate geschikt als stookhout. De beuk is een gevoelig voor schimmels en termieten. Onbehandeld beuken is zowel binnen als buiten geen topper. Daarom wordt 95% van alle beuken veredeld en verduurzaamd.

Opmerking: de haagbeuk is van een andere familie (Carpinus betulus  ). De haagbeuk groeit snel en kan bij gebrek aan onderhoud tot wel 15 meter uitgroeien.

Technisch hout

Vanuit de scheepsbouw was al eeuwen bekend dat hout na verwarming zich liet buigen, het zogenaamde elasticeren. Als het hout vervolgens wordt gebogen en in een vorm of een mal wordt afgekoeld, dán behoud het hout haar vorm of het veert iets terug. Welnu, beukenhout had als eigenschap dat na verwarming en afkoeling haar vorm behoudt, harder wordt en een lichtbruin/oranje gloed krijgt met zilvergrijze neven. Geen splinters en in de lengterichting goed te snijden en schaven. In de houtverwerkende industrie wordt dan gesproken over technisch hout. Er is één nadeel:  de cellen liggen zo licht op elkaar dat bij zagen, boren, vijlen en schuren warmte ontwikkeling op kan treden. Daar blijft het niet bij, Bij oververhitting kunnen schroeiplekken en het begin van brand ontstaan .

Sliedrecht BV heeft zich voor en na de Tweede Wereld Oorlog gespecialiseerd in het verduurzamen en vervormen van beukenhout. In een autoclaaf (een soort van oven) werd het hout met stoom van nog geen 100 graden opgewarmd. Afhankelijke van de dikte duurde dat 15 minuten tot enkele uren.  Daarna was er voldoende tijd om het hout te buigen. Ook was het mogelijk om een model met wat dunner beukenhout eerst in elkaar te zetten en dán als geheel in de autoclaaf te zetten om te spanning uit het materiaal te halen (het zogenaamde ontlaten).

Heel Nederland in opbouw had met de beukenhouten drempels wel een stukje Sliedrecht BV in huis. Zoals altijd waren er concurrenten en kwamen er in de loop der jaren andere materialen op de markt.